de Nieuwe opdrachtgevers

les Nouveaux commanditaires

Christophe Fink – Zwijnaarde als middelpunt van de wereld

Opdrachtgevers - Bibliotheek Zwijnaarde
Bemiddelaar - Thérèse Legierse
Heerweg-Zuid 22, Zwijnaarde,, 2007

Het bibliotheekfiliaal in Zwijnaarde werd door een tekort aan ruimte helemaal vernieuwd. De stad Gent bood de bibliotheek de mogelijkheid om een kunstintegratie te realiseren. De bibliotheek en cultuurplatform Zwijnaarde gingen graag op dit voorstel in en vormden samen de opdrachtgeversgroep.

De bibliotheek moet nog gebouwd worden en de opdrachtgevers willen het kunstwerk in de nieuwbouw integreren. Waar precies in het gebouw is nog onduidelijk, wat wel vaststaat is dat aan de voorzijde van het gebouw geen goed idee is.

Er wordt namelijk een eindhalte voorzien voor een tramlijn met een dubbel spoor aan de voorzijde van de bibliotheek. Dit heeft tot gevolg dat de bibliotheek 15m in plaats van 6m van de rooilijn geplaatst zou worden, dat het groen aan de voorzijde van de bibliotheek verdwijnt, dat er een gebouwtje voor de tram aan de voorzijde komt, en dat de voorziene parkeerplaatsen niet op deze plek kunnen aangelegd worden. Voor de kunstintegratie, die in de loop van 2006 volbracht zou moeten worden, impliceert dit dat er aan de voorzijde niet veel geïnvesteerd moet worden. Te meer omdat de volledige impact van de tramlijn nog niet gekend is. De realisatie van de tramlijn kan nog jaren duren, gezien eerst de brug over de Schelde en de snelweg verbreed moeten worden. De bouw van de bibliotheek heeft ook enkele maanden vertraging opgelopen door de aanvraag van de bouwvergunning, deze zou er pas zijn in december.

In februari 2006 zal de eerste steen gelegd worden en het einde van de werken is voorzien tegen het einde van 2006. Het kunstwerk moet dan ook opgeleverd zijn.

De functie van een bibliotheek is een belangrijk vertrekpunt voor de opdrachtformulering. Woorden en verhalen vanuit de hele wereld worden verzameld in een bibliotheek. In het bijzonder vinden de opdrachtgevers de geografie en de geschiedenis van Zwijnaarde een belangrijk uitgangspunt.

Er werd voor gekozen om met Christophe Fink aan de slag te gaan. Dez kunstenaar verwerkt in zijn tekeningen enorm veel details, banale feitjes van herinneringen aan zijn wandelingen, vliegreizen,… . Al deze data ordent, structureert en registreert hij en brengt hij in kaart. Hij doet als het ware aan mind-mapping. De plaats en context staat zeer centraal in zijn werk.

Het proces van onderweg zijn is heel belangrijk, hierdoor ontstaat een directe link tussen kunstwerk en context. Door zijn werk wordt een gewone plek of route iets persoonlijks. Het verhaal van die plek wordt gevisualiseerd. Zijn kunst kan door de toeschouwer op verschillende manieren geïnterpreteerd worden, het is gelaagd.Zijn eerder werk bestaat hoofdzakelijk uit langwerpige tekeningen. Het werk van Fink is ondertussen meer geëvolueerd tot ronde tekeningen, wereldkaarten, maar dan vanuit zijn persoonlijke standpunt, hij maakt zijn eigen wereldbeeld.

Voor de kunstenaar Christophe Fink was de geografie en de geschiedenis van Zwijnaarde belangrijk bronmateriaal voor zijn ontwerp. Hij ontwierp een tijdlijn dwars door het gebouw en speelt in op het ruimte/tijdsgevoel van zowel de bibliotheekbezoeker als de toekomstige trampassagier die in de nabije toekomst hier op de tram zal staan wachten.

Het kunstwerk werd uitgevoerd in blauwe hardsteen en bestaat uit twee oriëntatiecirkels die door een strook met elkaar verbonden worden. Het opteren voor het ruime zicht, de oriëntatiecirkel als uitgangspunt voor dit werk, is gebaseerd op het onderzoeksgebied binnen het eigen werk van de kunstenaar: wat draagt het landschap (in de brede zin van het woord) van een bepaalde locatie in zich en hoe opent men het gezichtsveld?

De nieuwe bibliotheek van Zwijnaarde is een ontwerp van stadsarchitect Koen Van Nieuwenhuyse die door het gebruik van veel glas de transparantie naar het omliggende groen garandeerde.

In mei 2007 werd het kunstwerk onthuld. Dit kunstwerk biedt een meerwaarde aan de uitstraling van de brede werking van de bibliotheek. Er werd gestreefd naar een kunstwerk met artistieke kwaliteit, rekening houdend met de architectuur en met zoveel mogelijk betrokkenheid van de gebruikers van de plek én de betrokken diensten.


De algemene doelstelling van de kunstenaar was door een ingreep in de publieke ruimte een mogelijkheid te scheppen tot het openen van het ruimte/tijdsgevoel van de passant (de bibliotheekbezoeker, buurtbewoners, mensen die op de tram wachten…).