de Nieuwe opdrachtgevers

les Nouveaux commanditaires

Jan Christensen – Sluit je ogen, verbeeld je kunst

Opdrachtgevers - Buurtcomité de Papegay en de graffiti jeugddienst
Bemiddelaar - Angelique Campens
Partners - Stad Gent
Papegaaistraat, Gent, 2005

Graffiti Jeugddienst vzw diende het voorstel in. De vzw was ook vertegenwoordigd in de werkgroep, die werd uitgebreid met de dienst Stadsvernieuwing en gebiedsgerichte werking en met buurtbewoners, al dan niet leden van het buurtcomité vzw Papegay.

Twee tegenover elkaar liggende muren in de Papegaaistraat, een drukke invalsweg naar het stadscentrum.

De Papegaaistraat is een wat grauwe en drukke doorgangsstraat die naar het stadscentrum leidt. Er rijdt een tram doorheen, maar verder is het een straat zonder veel geschiedenis, die overigens pas vrij recent (in 1920) is aangelegd. Doordat de straat zo’n drukke invalsweg is, is het buurtgevoel er niet zo sterk ontwikkeld, al probeert het actieve buurtcomité - vzw De Papegay - daar iets aan te doen. In de Papegaaistraat is ook het hoofdkwartier gevestigd van Graffiti Jeugddienst vzw, een vereniging die de Gentse jongeren wil leren kennismaken met alternatieve vormen van communicatie - graffiti, nieuwe media, fotografie, animatiefilm, enzovoort.

‘Het zijn twee muren die tegenover elkaar staan, met een erg breed stuk trottoir ertussen, zegt iemand van Graffiti Jeugddienst vzw. We dachten dat daar een interessant tweeluik mee te maken viel. Onze vingers hadden meer dan eens gejeukt om er op eigen houtje iets creatiefs mee te doen, maar zover was het nooit gekomen. Dat de muren beklad waren met illegale graffiti, stoorde ons niet echt. Graffiti is communicatie. Onze jeugddienst organiseert regelmatig stadstochten, om interessante graffiti te gaan ontdekken. En samen met de Stad Gent proberen we gedoogde graffitizones te realiseren. Toen we het wedstrijddossier opmaakten, hadden we zeker graffitikunst in het achterhoofd.’

‘We vonden communicatie en dialoog erg belangrijk. Het werk mocht ook wel een maatschappijkritische inslag hebben, vonden we, maar die mocht niet te zwaarwichtig overkomen: humor was welkom.’ In de werkgroep werd die opdrachtformulering verfijnd.

Jan Christensen werd in 1977 geboren in Kopenhagen en woont en werkt in Berlijn en Skien (Noorwegen). Zijn werk bestaat vooral uit muurschilderingen en site-specifieke kunst. Hij combineert figuratieve en abstracte elementen, schilderkunstige verflagen, teksten, computergrafiek en graffiti. Zijn werk is een mix van high en low culture, een visuele explosie van vormen, kleuren, decoratieve patronen en vibrerende lijnen. In zijn site-specifieke werken, waarvoor hij de architectuur van de ruimte zelf als vertrekpunt neemt, gebruikt hij een soberder palet. Eind 2006 realiseerde hij in het café van het S.M.A.K. een sitespecifieke wandschildering.

‘We waren gecharmeerd door het werk dat we op zijn website zagen, zegt Bart van de vzw: erg kleurrijk, vinnig, met kritische boodschappen. Dat werk is heel divers, zodat we vooraf niet wisten waarmee Jan zou komen aanzetten. Dat maakte het boeiend: uiteindelijk kies je voor een kunstenaar, niet voor een kunstwerk.’

In zijn eerste voorstel wilde Jan Christensen de muren laten zandstralen om er vervolgens - samen met een andere kunstenaar - met verschillende lagen verf een decoratieve en visueel erg fraaie wandschildering op aan te brengen. De werkgroep wilde liever geen samenwerking met andere kunstenaars (tenslotte hadden ze niet voor niets voor Jan Christensen gekozen), en was ook niet erg te vinden voor een decoratief kunstwerk.

‘Die discussie vond ik erg uitdagend,’ zegt Jan Christensen. ‘Ze zette mij ertoe aan na te denken over publieke kunst. Mijn werk is vaak visueel erg opvallend, maar het heeft ook een kritische lading. Kunst is niet altijd positief of waardevol: ze kan ook misbruikt worden, om te imponeren of te onderdrukken. Daarom zet ik ook grote vraagtekens bij het traditionele beeld van de kunstenaar als een uitzonderlijk iemand. Heb ik als kunstenaar meer recht van spreken over kunst dan andere mensen? Ik vind van niet: wat kunst is, vult iedereen zelf in, vanuit zijn of haar subjectieve ervaring. Daarom vond ik het zo boeiend om de confrontatie aan te gaan met andere visies over kunst.’